Apple Museum opent als sfeervolle reis door een rijke Apple-historie

Voor de goede orde: het Nederlandse Apple Museum is geen officiële onderneming van Apple zelf. Deze ode aan Apple is opgezet door de Apple Museum Foundation, een op zichzelf staande ANBI-stichting. De voorman van dienst is Ed Bindels, oprichter van Amac, een bekende verkoper van (vooral) Apple-producten. Hij sprokkelde zowel een boel vrijwilligers als bouwbedrijven en het nodige kapitaal bij elkaar. De stichting ambieerde immers een “Apple-waardige” expositie op te zetten; dat kost tijd en moeite, plus een boel donaties.

De opening van het Apple Museum moest daardoor enkele malen uitgesteld worden. Het idee voor de tentoonstelling van oudere Apple-apparatuur stamt alweer uit 2022. Wel weer zo mooi: precies met het vijftigjarige jubileum van Apple is de expositie eindelijk te zien en ervaren. Voor volwassenen kost toegang 21,50 euro, maar daar krijg je aardig wat interactieve Apple-historie voor terug.

Apple Museum: retro-collectie of museum?

Aan oude hardware geen gebrek: voor het Apple Museum brachten verzamelaars en afficionadi honderden Apple-producten bijeen. Er werd zelfs een eerdere poging tot Apple-museum, à twee vrachtwagens, in zijn totaliteit overgenomen. Van de originele Apple I staat enkel een replica, maar van praktisch alles daarna pronkt the real deal. Een handvol kenners van de tech heeft een aanzienlijk deel van de apparaten ook kunnen repareren en restaureren. Enkel de hoeveelheid werkende Apple II-systemen maakt de collectie al imposant.

Of het de term ‘museum’ mag dragen, dat laten we even in het midden. Volgens puristen dient het bestuur daarvoor ook historici in te schakelen voor onderzoek en duiding. Dat werd voor het Apple Museum grotendeels uitbesteed aan een mede-oprichter van de stichting, Luuk de Rijk. Tijdens de opening wordt nog gegrapt over een mislukte poging met ChatGPT daarvoor, “die liegt maar wat”. Gelukkig zijn uiteindelijk menselijke leden van de stichting in het zadel geklommen om dat welverdiende naslagwerk bij de producten te voegen.

De begeleidende teksten in het museum zijn overwegend net en neutraal geschreven, inclusief de nodige context, maar missen soms wat historische onderbouwing. Als liefhebber van Apple zal je daar echter niet over struikelen; er zijn voldoende interessante weetjes om te leren. Vermoedelijk zal het Apple Museum het sowieso meer moeten hebben van fans van het merk, dan van educatieve schooltripjes of culturele subsidies. Scholieren weten de weg naar het merk ook zonder schooltrip wel te vinden.

Een wandeling door Apple’s historie

De eerder genoemde “Apple-waardige” insteek lijkt in ieder geval beter onderbouwd. Het Apple Museum is vakkundig ingedeeld en aangekleed, over circa tweeduizend vierkante meter aan expositie. Een doorloop bezet al snel anderhalf uur, speedruns daargelaten. Er staat veel ten toon, maar het staat allemaal mooi en navigeert prettig. Als bezoeker wandel je als het ware door de complete levensloop van Apple, compleet met Steve Jobs’ muffe garage als inspirerend startpunt.

De vele daaropvolgende ruimtes weerspiegelen verschillende era’s in het Apple-nalatenschap. Denk aan een kantoorvormige tempel voor de almachtige Apple Lisa, een interactieve ruimte voor de gebruiksvriendelijk in de markt gezette Macintosh of een regenboogmuur vol kleurrijke iMac-beeldbuizen. Dat laatste is ook meteen het de facto achtergrondje voor de Instagrams.

Ironisch genoeg springt vooral de “Grey Period” eruit. Die ruimte vormt een soort doolhof van saaie stellingkasten vol even saaie Macintosh-torens en andere minder succesvolle probeersels, zoals de QuickTake-camera’s. Een minder museum had die roerloze periode gewoon uit de historie geschrapt. In dit Apple Museum mag Apple ook gewoon eens de plank misslaan - gelukkig maar.

Tussen de themaruimtes vinden we vooral minimalistische witgrijze gangen. Een beetje kil, maar toch ‘heeft het iets’. Laten we het liminal noemen: alsof je per ongeluk achter de decoratieve etalagewanden van een lege Apple Store bent gestrand. Klinkt wat koortsachtig, maar het past opvallend goed bij de visuele stijl die Apple zich de afgelopen tien à twintig jaar aangemeten heeft.

Zo komt het ineens wel dichtbij

Rond de introductie van de iPhone levert de expositie enige impact in. De iPod staat nog chique ten toon met contextuele Walkmans, een zelf te schieten reclamespotje (je kent ze wel) en een gigantische ‘stamboom’ van verschillende modelsoorten, maar daarna kruimelt de koek langzaampjes op. De geschiedenis komt dan ook wel erg dichtbij.

Nog net voor de giftshop vinden we iPads, MacBooks en Apple Watches, zij het wel in ruimtes en opstellingen die overkomen alsof ze rechtstreeks uit de bovengelegen Amac zijn overgevlogen. Daarvoor kom je natuurlijk niet naar een museum. Desalniettemin: ook dat stukje historie wordt gerepresenteerd. In dat kader missen we enkel nog een ode aan de Apple Vision Pro – of is dat too soon?

Wat niet is, zou nog wel kunnen komen. Ondanks de aardige omvang heeft het Apple Museum namelijk nog wat ruimte over in The Wall, zo net achter de Apple Watches en de omstreden Mac Pro uit 2013. Wie weet volgt daar meer, al zou je nu al kunnen stellen dat er meer dan genoeg Apple te halen is in het Apple Museum. Zeker het oudere spul staat daar te pronken.

De concurrentie is vermoedelijk op één hand te tellen, maar het Apple Museum betreft zeer waarschijnlijk de grootste Europese collectie aan (werkende) Apple-apparatuur tot en met 2020. Afhankelijk van je drang om ‘weer eens’ een Apple II te bedienen, zou dat prima een afslagje van de A2 waard kunnen zijn.

Locatie en praktische informatie Apple Museum

Het Apple Museum is te vinden in The Wall, gelegen aan de Proostwetering 5d in Utrecht. Het is geopend van woensdag t/m zondag van 10:00 tot 17:00 uur. Een ticket voor volwassenen kost 21,50 euro, voor kinderen van tot 10 tot 17 jaar en studenten is het 15 euro. Jongere kinderen mogen gratis naar binnen.