ROG Swift OLED PG34WCDN review: de eerste RGB QD-OLED-monitor

Zoals we al eerder publiceerden, brengen zowel Samsung Display als LG Display dit jaar een nieuwe generatie oled-panelen naar de markt. LG volgt pas later dit jaar, monitoren met het paneel van Samsung komen sneller beschikbaar. De op CES aangekondigde ROG Swift OLED PG34WCDN van Asus arriveerde als eerste bij ons. Dit ultrawide model verschilt maar één letter van een eerdere oled-monitor van het bedrijf, maar verschilt daar flink van. De rgb stripe-indeling van de subpixels is er daar maar een van. Tijd voor een test!

ROG Swift OLED PG34WCDN: weg met kleurrandjes

Eerst maar even over die rgb stripe-indeling. Eerdere qd-oled panelen van Samsung Display hadden een driehoekige opbouw voor de subpixels, met relatief meer groene en rode subpixels. Dit omdat blauwe subpixels het gevoeligste zijn voor slijtage, veroudering en inbranden. Het nadeel van die afwijkende indeling is dat je, met name bij tekst, gekleurde randjes kon zien op contrastrijke overgangen. Dat probleem - voor zover het een probleem was, niet iedereen stoort zich er even veel aan - moet met rgb stripe de wereld uit zijn. Rgb stripe is feitelijk niets meer of minder dan een pixelindeling zoals die standaard is op lcd-monitoren. De rode, groene en blauwe subpixels zitten naast elkaar. Samen produceren ze wit en door de helderheid van de drie hoofdkleuren te variëren, een grote hoeveelheid andere kleuren.

We kunnen er bondig over zijn: met rgb stripe komt de zogeheten colour fringing nauwelijks voor. Nauwelijks, want als we heel erg inzoomen, zien we bij zwarte tekst op wit toch een kleine groene rand naast (dus niet boven of onder) letters. Dat heeft vermoedelijk te maken met het feit dat de rode en groene subpixels groter zijn dan de blauwe. Hoe dan ook is de weergave van tekst duidelijk scherperdan bij de eerdere qd-oled generaties. Het is wat mij betreft géén reden om direct je vorige qd-oled monitor weg te doen. Maar mocht het fenomeen je tot dusver weerhouden hebben van de stap naar oled, dan is dit een monitor waar je met een gerust hart voor kan kiezen.

Daarbij moeten we wel opmerken, dat de nieuwe pixelindeling met een stevig prijskaartje komt. Tot dusver gingen 34-inch oled-monitoren (zowel qd-oled als w-oled) met 240 beelden per seconde voor pakweg 700 à 800 euro over de toonbank. De PG34WCDN moet bij verschijnen 1299 opbrengen. Voor de meerprijs krijg je, naast strakkere tekst, 120 beelden per seconde extra (360 Hz) en een wat hogere piekhelderheid en full screen helderheid. Waarschijnlijk zullen de nieuwe generatie qd-oled ultrawides wel wat in prijs gaan dalen, maar zolang het de enig rgb stripe-opties op de markt zijn, zal dat nog niet zo'n vaart lopen.  

Eén letter anders, veel verschillen

Wie eerdere modellen van Republic of Gamers, zoals Asus' gamingmerk heet, heeft gezien, fronste wellicht even de wenkbrauwen bij de PG34WCDN. Kwam dat niet bekend voor? Jawel, er was ook een PG34WCDM. Eén letter verschil dus. Je zou denken, een kleine generationele upgrade, maar het nieuwe model is wezenlijk anders. De M-versie was gebaseerd op een sterk gebogen (800R) paneel van LG Display, met dus een w-oled indeling van de subpixels.

Deze nieuwe ultrawide monitor heeft een nieuwste generatie paneel van Samsung Display. Qd-oled dus, met een subtiel andere karakteristiek. Zo biedt qd-oled een - iets - groter kleurbereik. Ook oogt het onder direct invallend licht minder zwart. Dat is bij dit model wel minder sterk het geval. Asus spreekt van een BlackShield laag, die zowel het zwartniveau moet verhogen, als de krasbestendigheid moet verbeteren. Daarmee oogt deze monitor zwarter bij veel omgevingslicht dan eerdere qd-oled-modellen. Zo zwart als de onlangs besproken PG27AQWP-W, met het nieuwste generatie tandem oled paneel van LG Display, is het echter nog niet.

Dit paneel is ook minder sterk gebogen; het heeft een 1800R curve, wat neerkomt op een boogdeel van een virtuele cirkel van 1,8 meter doorsnee. Het oogt dus een stuk minder krom dan de PG34WCDM. Als je er dicht op zit, voelt het wat minder alsof het om je heen buigt. Heel eerlijk: pas bij bredere superwide monitoren merk je zo'n verschil meer. Voor veel gebruikers zal een minder sterke kromming eerder een voordeel zijn.

Een ander verschil is de beeldsnelheid. De PG34WCDM kon 240 beelden per seconde tonen, de PG34WCDN haalt 360. Dat is snel voor qd-oled, dat op dit formaat 175 of - later 240 beelden per seconde leverde. Asus voorziet het scherm van de eigen elmb-techniek voor afname van bewegingsonscherpte, maar het is geen dual-mode model. Dat is maar goed ook, want dan zou het 720 beelden per seconde op 1720x720 pixels bieden. Dat zou erg grofkorrelig zijn op dit formaat.

Ten slotte biedt de nieuwere generatie gewoon 'meer'. Meer helderheid (DisplayHDR True Black 500 in plaats van HDR10), snellere aansluitingen (DisplayPort 2.1 in plaats van 1.4) en de Neo Proximity nabijheidssensor die het bedrijf sinds enige tijd standaard op oled-monitoren monteert. 

In gebruik nemen van de ROG Swift OLED PG34WCDN

Asus levert de PG34WCDN zoals alle recent luxe oled-monitoren in de Swift-lijn. Dat is in een kartonnen verpakking, een stuk duurzamer dan de blokken piepschuim waarin het goedkopere modellen uit de Strix-serie stopt. Er zit wel nog behoorlijk wat plastic in de doos. Alle onderdelen zijn verpakt in plastic, en in het kabeletui zit elke kabel in een eigen plastic zakje. Dat kan nog wel wat duurzamer. Maar het is in elk geval een stap vooruit vergeleken met concurrenten die al hun monitoren nog in piepschuim verpakken.

De voet moet je zelf in elkaar zetten. Dat is eenvoudig, met een enkele schroef. Het past ook maar op één manier op elkaar. Klik de logoprojector onderop, en klik vervolgens de voet in het paneel. Geen gereedschap nodig. In de doos zitten zoals altijd wat alternatieve insteekjes voor de projector. Ook een vesa-beugel is meegeleverd, mocht je een alternatieve ophanging wensen. In genoemd etui zitten alle benodigde kabels, inclusief usb-c en een usb-b kabel. Vermeldenswaard is dat het ons met een alternatieve DisplayPort-kabel niet lukte de 360Hz-modus te activeren: het scherm bleef dan zwart. Die van Asus werkt wel, gelukkig. Als je een langere kabel nodig hebt, is het opletten geblazen.

Verder is dit typisch een ROG Swift-monitor, met een stevige metalen driepoot als basis en een zware verticale staander waar het paneel op hangt. Het scherm kan er beperkt - 11 cm - in hoogte op bewegen. Kantelen gaat ook niet heel ver naar achter, dus kabels omprikken vergt enige lenigheid. Draaien kan ook, roteren naar portretmodus uiteraard niet. Dat is nu eenmaal weinig zinvol op een ultrawide monitor als deze.

Aansluitingen

Op het vlak van aansluitingen biedt de ROG Swift OLED PG34WCDN wat je van een modern, luxe scherm mag verwachten. DisplayPort 2.1 met volledige bandbreedte (UHBR20 in jargon), twee keer HDMI 2.1 met 48 Gbit/s (FLR) en USB-C. Ook via die laatste aansluiting is de volledige beeldsnelheid beschikbaar, als is niet duidelijk of dit DisplayPort 1.4 met DSC is of DP 2.1. De usb-c aansluiting kan 90 watt leveren aan een aangesloten laptop.

Voor beeldsynchronisatie zijn Adaptive Sync, FreeSync Premium Pro en G-Sync Compatible beschikbaar. Zoals de meeste ROG-schermen zijn er geen luidsprekers ingebouwd. Dat zal de meeste pc gamers niet deren. Console gamers zullen het ook bij een headset moeten houden, maar een ultrawide scherm is voor hen niet de meest logische keuze. Toch schuurt het ergens dat op een scherm in deze prijsklasse audio geen aandacht krijgt. 

Menu en bediening

De ROG Swift OLED PG34WCDN heeft dezelfde bediening en hetzelfde on-screen menu als eerdere modellen in deze serie. Asus heeft zijn zaken op orde, maar lijkt ook niet veel te doen aan verdere verbetering. We zouden graag meer toelichting bij functies zien, bijvoorbeeld. Ook oogt het design niet heel modern. Door de minimalistische opzet valt het niet op, maar het is geen heel hoge resolutie. De tekst oogt wat grofkorrelig. 

Maar goed, de basis is gewoon erg goed - beter dan bij veel merken die een gelikter design hebben. Er zijn weinig zaken die in het oog springen. Elmb noemden we al als beschikbaar. Ook is Asus' OLED Anti-Flicker optie aanwezig, waarbij je wat beeldsnelheid inlevert voor een vermindering van het inherente knipperen (snelle dimming) dat oled nu eenmaal doet. De bekende gaming features zijn voorhanden, zoals een geprojecteerd vizier, aanpassing van schaduwdetail en een zoom voor sluipschutters. Onder OLED Care bevindt zich een hele reeks voorzieningen om het paneel te sparen. Die staan standaard allemaal aan; een toelichting op positieve en negatieve gevolgen van deactiveren zou nuttig zijn.

De bediening gaat met een joystick onderin de onderrand, netjes gecentreerd. Daarmee is het soepel navigeren door het menu. Hij wordt geflankeerd door twee knoppen, waarvan je de functie desgewenst kan aanpassen. Verder biedt Asus zijn onvolprezen Display Widget Center software. Daarmee kan je het scherm vanuit Windows bedienen. We zijn minder enthousiast over alle 'AI' features die Asus er het afgelopen jaar in heeft gestopt. Dat zou een review op zich vergen, dus we staan er hier niet bij stil. Je kan ermee experimenteren, maar we vermoeden dat de meeste gamers het links laten liggen. Al is het maar om onnodige overhead tijdens het gamen te voorkomen. 

Game prestaties van de ROG Swift OLED PG34WCDN

Testen met OSRTT om de responstijden te achterhalen was even een uitdaging bij deze monitor. Hij heeft namelijk een automatische helderheids beperking (automatic brightness limiter) die vrij hard ingrijpt. Daardoor worden helderheidspieken na een korte tijd minder helder. Met het blote oog zie je dat niet zo snel, maar de testapparatuur slaat ervan op tilt. Door het testvenster heel klein te maken (na een tip van de onvolprezen ontwikkelaar van OSRTT, TechTeam GB), konden we dit omzeilen en accurate responstijden meten. 

Overigens lukte het alleen met de meegeleverde DisplayPort-kabel om de maximale verversingsfrequentie bij de native resolutie goed weer te geven. Andere DP2.1-kabels in ons kantoor lieten dit niet toe, en die van Asus is zichtbaar (nog) zwaarder uitgevoerd. Het blijkt maar hoe veeleisende de uhr20-standaard is. Het is iets om rekening mee te houden, mocht de meegeleverde 1,8 meter lange kabel niet toereikend zijn.

Die zijn zoals verwacht erg goed. Alle transities worden ruim binnen de grenstijd van 2,78 milliseconden afgerond. Bij oled is dat ook wel waar je op mag rekenen. De marketingsnelheid van '0,03 ms' kunnen we niet bevestigen, maar die bestaat ook vooral omdat de monitorfabrikanten al zo lang onrealistische responstijden communiceren voor hun echt langzamere lcd-beeldschermen.  

We hebben ook getest met de anti-flicker optie. Die levert iets mindere responstijden op. Met deze modus actief kan je het scherm ook niet op 180 Hz gebruiken. De variabele beeldsnelheid wordt hierdoor beperkt, omdat juist lage frequenties eerder zorgen voor een knippereffect. Of je minder knipperen ervaart, moet je zelf proberen - ik ben er niet gevoelig voor en merkte eigenlijk geen verschil, maar ik ken mensen die oled niet verdragen door het constante dimmen en weer oplichten.

Beeldkwaliteit van de ROG Swift OLED PG34WCDN in SDR...

Zoals altijd heb ik de ROG Swift OLED PG34WCDN getest met Calman Ultimate van Portrait Displays. Asus levert doorgaans uitstekend gekalibreerde schermen af en de PG34WCDN is geen uitzondering. Sterker, het is een van de best afgestelde monitoren die ik getest heb. De volledig testresultaten staan in de tabel, hier houden we het bij de voornaamste bevindingen. 

De helderheid is vermeldenswaard. Als DisplayHDR True Black 500 gecertificeerd scherm zijn de verwachtingen op dat vlak hoog, en die worden waargemaakt. Deze monitor kan een volledig wit beeld tonen met 300 nits. Dat betekent dat er meer 'helderheidsbudget' is voor heldere scènes in games, die er daardoor een stuk levendiger uitzien. Het is een klassiek nadeel van oled: heldere games kunnen wat gedempt overkomen, zeker bij veel omgevingslicht. Dat is bij dit scherm eigenlijk niet het geval. 

Het scherm staat standaard in een modus waarin het kleinere heldere oppervlakken helderder toont. Dat kan voor kantoortoepassingen irritant zijn bij oled-monitoren met minder helderheid. Voor de PG34WCDN is het naar mijn mening geen issue. Heb je er toch last van dat schermen in helderheid variëren afhankelijk van wat je aan het doen bent, dan kan je de uniforme helderheidsmodus aanzetten. Daarmee wordt de helderheid begrenst voor kleinere heldere oppervlakken (vensters). 

Het contrast is zoals je mag verwachten van oled uitstekend, want effectief oneindig. De zwarte afwerkingslaag zorgt ook voor een hoger waargenomen contrast bij veel omgevingslicht. Het is nog niet op het niveau van de PG27AQWP-W, maar beter dan eerdere qd-oled schermen.

Qua kleurechtheid zijn de resultaten van topniveau. Uit de doos staat het in de Racing preset, met een 'wide gamut' kleurruimte. Die toont bijna 100% van de DCI-P3 kleurruimte, waardoor kleuren fraai diep verzadigd zijn. De kleur- en grijsafwijkingen zijn extreem laag, zeker op basis van de dE2000-norm. Op basis van dEITP zijn er wat uitschieters, maar de gemiddelde waardes zijn nog altijd extreem goed. Het enige waar nog iets te verbeteren valt is de kleurtemperatuur, die is lichtjes aan de warme kant. Het is niet iets dat je ziet, tenzij je er een perfect gekalibreerd scherm naast zet. Met wat experimenteren met een custom kleurtemperatuur en een colorimeter is dit goed te krijgen als je het echt wilt.

De DCI-P3 kleurruimte geeft een nog veel lagere kleurafwijking, met een marginaal kleinere dekking van het kleurbereik. Deze is ideaal voor kleurnauwkeurig werk. Voor sRGB biedt Asus als altijd twee opties; een simpele preset van de betreffende kleurruimte in de diverse presets (zoals Racing of User), en een sRGB Cal Mode. De laatste is nog net iets nauwkeuriger afgesteld, maar het verschil is zo klein dat het voor de meeste gebruikers niets uitmaakt. 

...en HDR

Voor liefhebbers van hdr bevat de PG34WCDN ook veel moois. De hoge piekhelderheid zorgt voor indrukwekkend contrastrijke beelden, terwijl de uitstekende dekking van de P3-kleurruimte garant staat voor diepe, verzadigde kleuren. Het scherm bevat vier hdr presets, en het is de moeite waard daarmee te experimenteren.

Uit de doos is de standaardinstelling namelijk Gaming HDR, en die instelling biedt niet de hoogste piekhelderheid. Weliswaar is deze modus helderder dan de DisplayHDR True Black 500 preset, maar de Console HDR preset piekt aanzienlijk hoger - boven de 1300 nits. Bovendien zakt de helderheid bij grotere venstergroottes snel in bij Gaming HDR, waardoor deze instelling vanaf 25% vensters minder helder is dan in de DisplayHDR of in de Console HDR preset. Bij 100% helderheid blijft maar 178 nits over, met navenant effect bij weergave van heldere games met zonovergoten scènes als in bijvoorbeeld de Assassin's Creed Origins, Odyssey of Valhalla games.

De Console HDR preset levert wat ons betreft betere, meeslepender beelden op. Deze modus heeft bovendien de laagste kleurafwijking. De DisplayHDR True Black 500 preset is over het geheel genomen - als we ook de grijswaarde en saturation sweep resultaten meenemen - iets nauwkeuriger, maar voor gaming ben je vermoedelijk beter uit met Console HDR. Voor een filmmaker modus achtige kwaliteit voor films en series kan je zeker de DisplayHDR instelling proberen; de Cinema HDR preset lijkt daar niet aan te tippen, die is qua karakteristiek eerder verwant aan de Gaming HDR preset.

Conclusie

Wie tot dusver de kat uit de boom keek bij oled-monitoren omwille van zorgen over tekstweergave, kan de spaarrekening gaan legen. Met rgb stripe pixelindeling is dat fenomeen feitelijk ondervangen. Ook een lage full-screen helderheid is niet iets wat nog echt een onderwerp is bij de PG34WCDN. Met 300 nits op een volledig scherm doet het niet onder voor lcd-monitoren, al kunnen die met een miniled backlight natuurlijk nog veel feller gaan. Dat de nieuwe generatie qd-oled met een zwartfilter komt voor een hoger contrast bij veel omgevingslicht is ook mooi meegenomen. 

Asus verpakt het nieuwe paneel zoals we van deze fabrikant gewend zijn. Een zeer solide voet met fancy led-verlichting, een overzichtelijk en snel reagerende menu en - gelukkig - complete en moderne aansluitmogelijkheden. Je koopt een scherm als dit toch niet om het na een paar jaar te vervangen. Dan is het prettig dat je een eventueel nog aan te schaffen videokaart met DisplayPort 2.1 op volledige bandbreedte ook later kan benutten. Laten we eerlijk zijn, dit jaar is niet het beste om in zo'n upgrade te investeren. Dan kan je beter eerst je monitor opwaarderen. 

Als ik heel eerlijk ben, zou ik het wel waarderen als Asus eens een volgende stap ging zetten op het vlak van design en vooral het menu. De Swift-voet met logoprojector blijft uniek, maar qua hoogte verstelbaarheid is het geen hoogvlieger. Ook wat verder kantelen is zeker bij ultrawide een nuttige verbetering. En dat menu kan best wat meer toelichting gebruiken. Maar even eerlijk: ook zonder veranderingen blijft het allemaal van een niveau dat maar weinig concurrenten evenaren, laat staan overtreffen. 

Dat geldt ook voor de afstelling van het scherm. Je kan deze monitor uit de doos gebruiken in de wetenschap dat je extreem nauwkeurige kleurweergave voor je neus zet. Kalibreren is niet nodig, alleen de meest veeleisende beeldbewerkers kunnen er wellicht nog net wat meer uitslepen. De daarvoor vereiste investering kunnen de meeste consumenten gewoon achterwege laten. Tel daarbij op de voortreffelijke eigenschappen voor gaming van oled, en dit scherm is op dit moment een van de beste ultrawide monitoren die je kunt kopen. Dat je een fikse meerprijs betaalt vergeleken met de vorige generatie, moet je maar voor lief nemen - of wachten tot er wat meer concurrentie is.

ROG Swift OLED PG34WCDN