Met gestapelde QLC chips wil KIOXIA voldoen aan behoefte om méér flashopslag
Vooralsnog is het doom and gloom wat de klok slaat in de geheugenmarkt. De AI-sector slurpt alles op wat de halfgeleiderfabrikanten kunnen leveren, en consumenten hebben het nakijken. Flashfabrikanten als Kioxia (voorheen Toshiba halfgeleiders) moeten aan de bak. Dat proces is niet snel, maar wel gestaag. Op Computex toonde Kioxia wafers en chips waarin 32 lagen met 2 terabit dies gestapeld zijn tot een enkele 8 terabyte chip, iets wat het overigens eerder al aankondigde. En passant liet het ook de Kioxia Exceria Pro G2 zien, die begin dit jaar werd geïntroduceerd - maar waarvan samples ons tot dusver niet bereikten.
KIOXIA: 32 QLC dies gestapeld in één chip
Het geheugen waar Kioxia aan werkt, is zogeheten qlc - flashgeheugen dat vier bits aan data per cel kan opslaan. Het staat bekend als langzamer en minder duurzaam dan tlc, maar daar is Kioxia dus mee aan het werk. In de datacenterwereld wordt al langer gekeken naar qlc, simpelweg omdat hiermee een hogere opslagdichtheid mogelijk is.
Die hogere dichtheid bereikt een nieuw niveau met de 32 gestapelde dies in een chip, met een hoogte van 2 millimeter (!). Dat is nog indrukwekkender, als je bedenkt dat elke individuele die 218 lagen aan geheugencellen bevat. In totaal gaat het dus om bijna 7000 microscopische kleine lagen aan geheugencellen. Deze dichtheid is mogelijk, doordat Kioxia de geheugencellen en de cmos-aansturing hiervan op aparte wafers produceert, die het vervolgens met elkaar verbindt. Dit proces heet CBA (CMOS directly Bonded to Array). Doe er je voordeel mee op feestjes.
In de praktijk betekent het dat Kioxia ssd's met nog hogere dichtheid kan leveren. De LC9 serie bevat tot ruim 245 terabyte in een enkele verpakking. Een enkele server kan zo pakweg 8 petabyte aan flashopslag bieden, iets waar de techbros heel blij van worden. Voor gewone consumenten betekent het hopelijk - op termijn - dat Kioxia zo sneller aan de vraag uit die hoek kan voldoen, waardoor er weer meer capaciteit is om voor normale bedragen ssd's voor laptops en desktops te maken.
KIOXIA Exceria Pro G2 in den lijve
Zoals de KIOXIA Exceria Pro G2, die we even konden aanschouwen op de beurs. Samen met het Exceria G3 broertje, dat gek genoeg bijna net zo snel is als de iets oudere Exceria G4 Plus, en de eenvoudiger Exceria Basic was die hier te zien. De ssd werd in januari geïntroduceerd, maar is pas sinds kort in grotere hoeveelheden beschikbaar.
De prijs is wel extreem hoog, zelfs voor een pci-express 5.0 ssd. Op dit moment is de 4TB-versie ruim boven de 800 euro, waar de Samsung 9100 Pro vanaf pakweg 620 euro te koop is. Ook erg duur, maar geen triviaal verschil.
We kunnen slechts hopen dat Kioxia blijft innoveren en zo de productie naar een peil kan brengen, dat de prijs weer in een andere richting gaat bewegen.